HES'LER DENİZE KADAR İNDİ!

Tema Vakfı Rize Temsilcisi Nevzat ÖZER yaptığı açıklamada "SİT tartışmaları, mahkemelerin verdiği iptal kararları, yöre halkının tepkisine rağmen HES’ler denize kadar indi... İkizdere’den tünele giren su, dere yatağında hiç akmadan, altı HES Projesini geçerek İyidere’de denize ulaşacaktır." dedi. Açıklamanın tam metni:

"...Doğu Karadeniz’e özellik kazandıran önemli vadilerden olan ve geçtiğimiz günlerde büyük bir kısmı SİT alanı ilan edilen İkizdere Vadisinde iki HES Projesine daha onay verildi.

Kızılağaç HES ve Saray HES adı verilen projelerle İkizdere Vadisinde suyun dere yatağına bırakıldığı son iki bölümde kurutulmuş olacak.

Bilindiği gibi İkizdere ilçe merkezinin güneyinde kalan alanlar Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu’nca SİT alanı ilan edilmesinin ardından buradaki 20’ye yakın proje uygulanamaz duruma gelmişti. Bu projelerin çoğu SİT ilanından önce yargı kararlarıyla durdurulmuş ve bu kapsam dışında kalan İkizdere ilçe merkezi ile suların denize kavuştuğu 35 km lik bölümde ise bazı HES projeleri yargı kararlarına rağmen devam etmiş, bir projede bitirilmişti. İkizdere-Cevizlik-Yokuşlu-İncirli HES adı verilen projelerle su dere yatağına bırakılmadan birbirini izleyen tünellerle santrallere taşınmak istenmektedir.


35 km. uzunluğundaki dere yatağında sadece eğimin düşük olduğu denize yakın 6 km lik bir alan HES tahsislerinden kurtulmuştu. Suyun dereye bırakıldığı bu alanlarda Saray HES (4 km) ve Kızılağaç HES (1,5 km) projeleriyle tünellere alınacak, su hemen deniz kenarındaki son elektrik santralinden sonra denize bırakılacaktır.

Böylece İkizdere’den tünele giren su, dere yatağında hiç akmadan, altı HES Projesini geçerek İyidere’de denize ulaşacaktır.

Binlerce bitki türüne, yaban hayatına yaşam kaynağı olan İyidere ve ana kolu İkizdere şirketlerin insafına terk edilmiştir.

En hassas, kırılgan ekosistemler tüneller, taş kum ocakları, yol çalışmalarıyla inşaat şantiyesine dönüşmüştür.

Bu alanlar Rize de çok az olan düz, verimli birinci sınıf alüvyal topraklardır. Bugünün çaylıkları, geleceğin sebze, çiçek yetiştirilen seralarıdır.

Yerleşim yerlerinin, çocuklarının adı olmuş, üzerine türküler yakılmış, onun ritmini coşkusunu horonuna yansıtmış vadide yaşayan İkizdere, İyidere ve Kalkandere halkı coşkuyla akan derelerini ancak denize karışırken görecekleridir. Bu alanlar aynı zamanda Rize halkının deresiyle buluştuğu piknik alanlarıdır.

Vadideki projeler; “suların sadece enerjisinden yararlanıp dereye bırakıyoruz“ “sular eksilmiyor, azaltılmıyor” şeklindeki açıklamaları yalanlamaktadır.

Doğasını, binlerce bitki türünü, yaban hayatını, vadilerdeki insan yerleşmelerini, kültürünü, geleceğini tehdit eden, suyu sadece enerji olarak gören bu anlayışın geri dönülemez zararlar vermeden terk edilmesini bekliyoruz.

Nevzat Özer
TEMA Vakfı Rize Temsilcisi